El bileği kemikleri nelerdir ve işlevleri nelerdir?

İnsan elinin hareket kabiliyetinin temelini oluşturan el bileği, sekiz küçük kemikten meydana gelen karmaşık bir yapıya sahiptir. Karpal kemikler olarak adlandırılan bu yapılar, proksimal ve distal sıralar halinde dizilerek hem ince motor becerilerimize hem de güç gerektiren hareketlerimize olanak tanır. Her bir kemiğin özgün şekli ve konumu, elin esnekliği ile stabilitesini dengelerken günlük yaşamdaki sayısız eylemi mümkün kılar.

20 Kasım 2025

El Bileği Kemikleri ve İşlevleri


El bileği, insan vücudunda el ile ön kol arasında yer alan ve hareketlilik ile stabilite sağlayan karmaşık bir eklem yapısıdır. El bileği, sekiz küçük kemikten oluşan bir grup olan karpal kemiklerden meydana gelir. Bu kemikler iki sıra halinde düzenlenmiştir: proksimal (ön kola yakın) sıra ve distal (ele yakın) sıra. Aşağıda, bu kemiklerin detaylı bir listesi ve işlevleri bulunmaktadır.

Proksimal Sıra Kemikleri (Ön Kola Yakın)


  • Skafoid (Naviküler Kemik): El bileğinin başparmak tarafında yer alır. Ön kol kemikleri (radius ve ulna) ile eklem yaparak bilek hareketlerine katkıda bulunur. Ayrıca, el bileğinin stabilitesini sağlamada kritik bir rol oynar ve sık yaralanan bir kemiktir.
  • Lunatum (Semilunar Kemik): Skafoidin yanında, el bileğinin merkezine yakın konumlanır. Radius ile eklem yaparak bileğin bükülme ve düzleşme hareketlerine izin verir. Aynı zamanda, el bileği ekleminin yük taşıma kapasitesine katkıda bulunur.
  • Triquetrum (Üçgen Kemik): Lunatumun medial (iç) tarafında bulunur. Ulna ile eklem yaparak bileğin dönme hareketlerine yardımcı olur ve stabilite sağlar. Ayrıca, el bileğinin ligament (bağ) yapılarına destek verir.
  • Pisiform: Triquetrum üzerinde küçük, yuvarlak bir kemiktir ve aslında bir sesamoid kemik olarak kabul edilir (bir tendon içinde gelişen kemik). Fleksor karpi ulnaris kasının kuvvetini artırmaya yardımcı olur ve el bileğinin fleksiyon (bükülme) hareketinde rol oynar.

Distal Sıra Kemikleri (Ele Yakın)


  • Trapezium (Büyük Çokgen Kemik): El bileğinin başparmak tabanında bulunur. Birinci metakarpal (başparmak kemiği) ile eklem yaparak başparmağın opposizyon (karşıt hareket) ve diğer hareketlerine olanak tanır. Bu, kavrama ve manipülasyon becerileri için hayati öneme sahiptir.
  • Trapezoid (Küçük Çokgen Kemik): Trapezium ile lunatum arasında yer alır. İkinci metakarpal ile eklem yaparak elin stabilitesine ve ince hareketlerine katkıda bulunur.
  • Kapitatum (Başlı Kemik): El bileğinin en büyük karpal kemiğidir ve merkezi bir konumda bulunur. Üçüncü metakarpal ile eklem yaparak elin güçlü kavrama hareketlerinde önemli bir destek sağlar ve bilek hareketlerine katılır.
  • Hamatum (Kanca Kemik): Kapitatumun medial tarafında bulunur ve karakteristik bir kanca çıkıntısına sahiptir. Dördüncü ve beşinci metakarpal kemiklerle eklem yaparak elin küçük parmak tarafındaki hareketliliği ve stabiliteyi destekler. Kanca çıkıntısı, ligament ve tendonlar için bir bağlanma noktasıdır.

El Bileği Kemiklerinin Genel İşlevleri

  • Hareket ve Esneklik: Karpal kemikler, el bileğinin fleksiyon (bükülme), ekstansiyon (düzleşme), abdüksiyon (yanlara hareket) ve addüksiyon (içe hareket) gibi çok yönlü hareketlerine izin verir. Bu, günlük aktivitelerde elin hassas kontrolünü sağlar.
  • Stabilite ve Denge: Kemikler, ligamentler ve kaslarla birlikte çalışarak el bileğinin sağlam bir yapı oluşturmasına yardımcı olur. Bu, ağır nesneleri kaldırma veya el ile yapılan ince işler sırasında önemlidir.
  • Şok Emilimi: El bileği kemikleri, düşme veya çarpma gibi durumlarda oluşan kuvvetleri emerek ön kol ve el arasında bir amortisör görevi görür.
  • Kavrama ve Manipülasyon: Distal sıra kemikleri, metakarpal kemiklerle eklem yaparak parmakların hareketini destekler. Bu, yazı yazma, nesneleri tutma veya alet kullanma gibi karmaşık el becerileri için temeldir.

El bileği kemikleri, sinirler ve kan damarları için koruyucu bir kanal görevi de görebilir. Yaralanmalar (örneğin, skafoid kırıkları) veya durumlar (karpal tünel sendromu gibi) bu kemikleri etkileyerek el fonksiyonlarını bozabilir, bu nedenle sağlıklı bir el bileği yapısı günlük yaşam için kritik öneme sahiptir.

Yeni Soru Sor / Yorum Yap
şifre
Sizden Gelen Sorular / Yorumlar
Çok Okunanlar
Haber Bülteni
Popüler İçerik
Bileği Bükmek Belirtileri ve Tedavisi
Bileği Bükmek Belirtileri ve Tedavisi
Ayak Bileği Kırığı Belirtileri ve Tedavisi
Ayak Bileği Kırığı Belirtileri ve Tedavisi
Bilek Ameliyatı ve Sonrası
Bilek Ameliyatı ve Sonrası
Bilek Egzersizleri ve Teknikleri
Bilek Egzersizleri ve Teknikleri
Bilek Çıkması Belirtileri ve Tedavisi
Bilek Çıkması Belirtileri ve Tedavisi
Güncel
Bilek Kırığı Belirtileri ve Tedavisi
Bilek Kırığı Belirtileri ve Tedavisi
Güncel
Kırık Bilek Belirtileri ve Tedavisi
Kırık Bilek Belirtileri ve Tedavisi
Güncel
Bilek Fıtığı Belirtileri ve Tedavisi
Bilek Fıtığı Belirtileri ve Tedavisi
;